Machu Picchu nằm ở đâu trên bản đồ thế giới? Địa danh Machu Picchu thuộc quốc gia nào? Đây là câu hỏi thường xuyên được du khách và nhà nghiên cứu đặt ra khi muốn khám phá một trong những kỳ quan lịch sử và kiến trúc nổi bật nhất của thế giới. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết về vị trí địa lý, lịch sử, giá trị văn hóa cũng như các bí mật xung quanh thành phố cổ kính này của nền văn minh Inca huyền bí.

Địa danh Machu Picchu thuộc quốc gia nào
Địa danh Machu Picchu thuộc quốc gia nào

Machu Picchu Nằm Ở Đâu Trên Bản Đồ Thế Giới?

Machu Picchu không chỉ đơn thuần là một điểm đến du lịch, mà còn là biểu tượng của sự huyền bí, của nền văn minh cổ đại đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân loại. Để hiểu rõ hơn về vị trí của nó, chúng ta cần xem xét kỹ càng các yếu tố địa lý, lịch sử và văn hóa của khu vực này.

Vị trí địa lý của Machu Picchu là một điểm nhấn độc đáo trên bản đồ thế giới, tạo nên một bức tranh thiên nhiên hòa quyện giữa núi non, rừng rậm và bầu không khí thần bí, hùng vĩ. Hiểu rõ về vị trí của nó không chỉ giúp chúng ta dễ hình dung về mặt địa lý mà còn giúp nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng chiến lược và lịch sử của khu vực này.

Vị Trí Địa Lý Cụ Thể của Machu Picchu

Machu Picchu tọa lạc tại phía đông dãy núi Andes của Peru, nằm ở độ cao khoảng 2.430 mét so với mực nước biển. Nơi đây nằm giữa hai thung lũng rộng lớn của sông Urubamba, tiếp giáp với các dãy núi cao và rừng mưa nhiệt đới đặc trưng của khu vực này. Vị trí này tạo thành một cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, vừa hùng vĩ lại vừa thơ mộng, là yếu tố góp phần làm nên vẻ đẹp hoang sơ, linh thiêng của di tích.

Ngoài ra, địa thế của Machu Picchu còn mang ý nghĩa chiến lược quân sự và tín ngưỡng của người Inca xưa. Vị trí nằm trên một đỉnh đồi cao, bao quanh bởi các vách đá dựng đứng, một mặt hướng ra thung lũng lớn, mặt khác tựa vào các núi cao, giúp các cư dân cổ có thể dễ dàng phòng thủ, quan sát toàn bộ khu vực xung quanh. Chính vì vậy, có thể nói vị trí địa lý này không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ, mà còn là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của thành phố cổ này.

Peru: Quốc Gia “Chủ Nhà” Của Thành Phố Mất Tích

Peru, quốc gia nằm ở Tây Nam Mỹ, là nơi giữ gìn và bảo tồn các di tích cổ của nền văn minh Inca huyền bí. Với lịch sử phong phú, cảnh quan đa dạng từ sa mạc, rừng mưa, núi cao tới biển, Peru trở thành miền đất lý tưởng để lưu giữ những giá trị văn hóa cổ xưa trong đó có Machu Picchu.

Là quốc gia có diện tích lớn, Peru còn có vô số các di tích lịch sử khác như Nasca, Chan Chan, và các đền đài cổ đại nằm rải rác khắp đất nước. Tuy nhiên, Machu Picchu vẫn nổi bật nhất, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1983, như một biểu tượng không thể thiếu của nền văn minh Inca. Chính sự bảo tồn này giúp Peru giữ vững vị thế là nơi có một trong những kho tàng khảo cổ học phong phú nhất hành tinh.

Ngoài ra, đất nước Peru còn có vai trò duy trì các hoạt động du lịch, thúc đẩy kinh tế dựa trên di tích này. Hàng năm, có hàng trăm nghìn du khách từ khắp nơi đổ về để chiêm ngưỡng, khám phá và hiểu rõ hơn về câu chuyện của thành phố mất tích này. Chính quyền và cộng đồng địa phương đang ngày càng nỗ lực bảo vệ di tích khỏi các tác động xấu của du lịch quá mức, đồng thời giữ gìn sự nguyên sơ và giá trị văn hóa của nơi này.

Cách Đến Machu Picchu: Các Tuyến Đường Phổ Biến

Để tiến gần hơn với Machu Picchu, du khách có thể lựa chọn nhiều tuyến đường khác nhau. Trong đó, tuyến đường phổ biến nhất là từ thành phố Cusco – trung tâm văn hóa cổ của Peru, đi qua các địa danh nổi bật như Ollantaytambo và theo tuyến đường tàu hoặc đi bộ Trekking.

Có các phương án đi đến Machu Picchu như tàu hỏa, xe bus, hay các tour du lịch theo đường mòn Inca nổi tiếng. Tàu hỏa là phương tiện nhanh nhất và tiện lợi nhất cho du khách quốc tế, trong khi trekking cung cấp trải nghiệm nghẹt thở, kết hợp khí hậu núi non khí hậu và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp.

Cách đến Machu Picchu không chỉ đơn thuần là việc di chuyển, mà còn là hành trình khám phá văn hóa, lịch sử và cảnh quan. Mỗi tuyến đường đều mang đậm ý nghĩa, giúp du khách cảm nhận rõ hơn về câu chuyện của nền văn minh đã từng rực rỡ dưới chân đỉnh đồi này.

Tầm Quan Trọng Của Vị Trí Cao Nguyên Trong Lịch Sử

Vị trí của Machu Picchu không chỉ là điểm nhấn về cảnh quan mà còn liên quan mật thiết đến những nguyên tắc tín ngưỡng, hệ thống phòng thủ, cũng như khả năng nắm bắt kiến thức về địa lý của người Inca xưa. Thành phố này nằm ở nơi có lợi thế về quan sát, kiểm soát các tuyến đường thương mại và phòng thủ an ninh của đế chế.

Trong lịch sử, cao nguyên Andes vốn là nơi trú ngụ của nhiều dân tộc bản địa, nhưng mãi đến thời kỳ đỉnh cao của đế chế Inca, Machu Picchu mới trở thành trung tâm quyền lực, tín ngưỡng và hành chính quan trọng. Vị trí cao cũng giúp tận dụng tối đa khả năng phòng thủ, tránh khỏi các cuộc xâm lược từ bên ngoài. Đồng thời, nơi đây còn là trung tâm tâm linh, nơi các nhà núi, các linh mục và các cố vấn của đế quốc liên kết nhau qua các nghi lễ tôn giáo, thể hiện qua kiến trúc và cách bố trí khu di tích.

Chính nhờ vào chiến lược vị trí này, Machu Picchu có khả năng tồn tại qua thời gian dài, trở thành một bảo vật của nhân loại. Từ góc độ chiến lược, các nhà khảo cổ học còn nhìn nhận vị trí này như một biểu tượng của sự sáng tạo về mặt địa lý và kiến trúc phù hợp với các nguyên tắc tôn giáo, thống trị và văn hóa của người Inca.

Lịch Sử Machu Picchu: Hành Trình Qua Các Thời Kỳ

Machu Picchu không phải là một thành phố xây dựng rồi lập tức trở thành biểu tượng toàn cầu, mà là kết quả của một quá trình lịch sử dài lâu, với nhiều biến cố đáng chú ý. Quá trình này phản ánh không chỉ sự phát triển của nền văn minh Inca mà còn cả các cuộc chiến tranh, xâm lược và những bí ẩn chưa được giải đáp hoàn toàn.

Trong phần này, chúng ta sẽ đi qua các thời kỳ quan trọng đã ghi dấu ấn sâu đậm vào lịch sử của thành phố cổ này. Từ nguồn gốc ban đầu cho đến thời kỳ đỉnh cao, rồi giai đoạn suy tàn và cuối cùng là việc khám phá trở lại của thế giới hiện đại.

Nguồn Gốc và Quá Trình Xây Dựng Thành Phố

Nguồn gốc của Machu Picchu dựa trên nền tảng truyền thuyết và các bằng chứng khảo cổ học cho thấy rằng công trình này bắt đầu hình thành từ thế kỷ XV. Thời điểm này, đế chế Inca đang trong giai đoạn mở rộng và xây dựng các trung tâm quyền lực mới nhằm củng cố vị thế của mình trên các vùng đất mới.

Công trình xây dựng Machu Picchu có quy mô lớn, với việc huy động nguồn nhân lực khổng lồ và sử dụng các kỹ thuật xây dựng tinh xảo của người Inca, từ việc cắt đá khéo léo cho đến bố trí các kiến trúc đội quân, đền thờ, và hệ thống thủy lợi đặc biệt. Các nhà khảo cổ đều nhận định rằng, sự kết hợp giữa chức năng tôn giáo, hành chính và địa lý đã tạo ra một công trình vừa mang tính chất thẩm mĩ cao, vừa có ý nghĩa chiến lược.

Về quá trình xây dựng, các giả thuyết cho rằng Machu Picchu không phải là một thành phố lớn như những thủ đô của Incas mà chỉ là một khu nghỉ dưỡng dành riêng cho các tầng lớp thượng lưu, hoặc là một trung tâm lễ hội tôn giáo quan trọng. Không rõ ràng chính xác thời điểm chính xác công trình hoàn tất, nhưng rõ ràng là quá trình này diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn để phù hợp với các hoạt động chính trị và chiến lược của đế quốc.

Thời Kỳ Phát Triển và Vai Trò Quan Trọng Trong Đế Chế Inca

Trong giai đoạn đỉnh cao, Machu Picchu đã trở thành trung tâm tôn giáo, hành chính, và nền văn minh của người Inca. Nó không chỉ là nơi cư trú của các nhà lãnh đạo tối cao, mà còn là trung tâm tín ngưỡng, nơi diễn ra các lễ hội tôn giáo lớn. Sự phát triển này bắt đầu vào thế kỷ XVI trước khi người Tây Ban Nha xâm chiếm và tiêu diệt đế chế Inca, cắt đứt mọi liên kết lịch sử của thành phố này.

Trong các bằng chứng khảo cổ, các nhà nghiên cứu nhận thấy các kiến trúc trang nghiêm, các đền thờ các linh vật, hệ thống thủy lợi phức tạp đều thể hiện rõ vai trò đặc biệt của Machu Picchu trong hoạt động tôn giáo và chính trị của đế quốc. Nơi đây còn có văn tự, tượng điêu khắc, các đồ dùng bằng vàng – tất cả đều phản ánh đẳng cấp và tâm linh của cư dân cổ đại.

Không chỉ thế, các phân tích mới còn cho thấy, Machu Picchu còn là một trung tâm hành chính, quản lý các khu vực lân cận. Việc duy trì các tuyến đường thương mại giữa các đỉnh núi và các thung lũng giúp thúc đẩy sự phát triển thương mại, trao đổi hàng hóa, và giữ vững quyền lực chính trị của Inca trong khu vực.

Sự Suy Tàn Bí Ẩn và Quên Lãng

Chừng nào còn có bí ẩn về kết cục của Machu Picchu, đó đều là những điều bí hiểm chưa thể giải thích rõ ràng. Đặc biệt, sau thời kỳ đỉnh cao, thành phố bắt đầu bị bỏ quên, mờ dần trong lòng lịch sử do ảnh hưởng của các cuộc chiến tranh, chiến dịch xâm lược của người Tây Ban Nha và sự biến dạng của thời gian.

Các nhà sử học và khảo cổ cho biết, trường tồn của Machu Picchu bị ảnh hưởng bởi nạn chiến tranh nội bộ, dịch bệnh và sự rạn nứt của đế chế Inca. Các tàn tích, di vật bị bỏ lại, để rồi sau đó bị quên lãng trong hàng thế kỷ. Chính vì thế, nhiều người coi nơi đây như một thành phố mất tích trong rừng rậm, chỉ được phát hiện lại vào thế kỷ XX.

Ngoài ra, bí ẩn về nguyên nhân chính xác của sự bỏ quên và sự tàn phá còn là một đề tài gây tranh cãi trong giới nghiên cứu. Một số giả thuyết cho rằng, Machu Picchu bị bỏ quên để tránh bị hàng xóm xâm chiếm hoặc là do những biến cố tự nhiên như động đất, lũ lụt gây ra sự suy tàn.

Phát Hiện Lại và Công Nhận Toàn Cầu

Machu Picchu chính thức được khám phá lại vào năm 1911 bởi nhà khảo cổ người Mỹ Hiram Bingham. Sự kiện này làm bừng tỉnh thế giới về giá trị của khu di tích, sau nhiều thế kỷ bị lãng quên. Các cuộc khai quật, nghiên cứu tiếp đó đã hé lộ nhiều bí mật về kiến trúc, văn hóa và lịch sử của thành phố cổ này.

Sau khi công nhận là Di sản Thế giới của UNESCO vào năm 1983, Machu Picchu trở thành điểm du lịch không thể bỏ qua của nhân loại. Sự công nhận này cũng đi kèm với các nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị của di tích, cũng như thúc đẩy cộng đồng địa phương phát triển du lịch bền vững.

Thời điểm này, công trình đã trở thành biểu tượng bất hủ của câu chuyện về sức sáng tạo, niềm tin và tinh thần khắc cầu của nền văn minh Inca, mở ra một chương mới trong hành trình lịch sử của nhân loại.

Giá Trị Văn Hóa và Du Lịch của Machu Picchu

Machu Picchu không chỉ là một công trình kiến trúc cổ đại, mà còn mang trong lòng nó một chiều sâu văn hóa, tâm linh và giá trị toàn cầu. Nơi đây đã trở thành biểu tượng của sự kết nối giữa con người và thiên nhiên, là minh chứng cho khả năng sáng tạo và kỳ vọng của tổ tiên để lại cho nhân loại.

Hành trình khám phá Machu Picchu không chỉ dừng lại ở việc tham quan, mà còn là dịp để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của nền văn minh Inca, cũng như cảm nhận được sức mạnh của di sản văn hóa trong việc giúp người đời hiện tại giữ gìn bản sắc riêng biệt của mình.

Di Sản Văn Hóa Thế Giới Được UNESCO Công Nhận

Machu Picchu đã được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới từ năm 1983, dựa trên những tiêu chí về giá trị lịch sử, kiến trúc, độc đáo và đóng góp vào sự phát triển của nhân loại. Sự công nhận này góp phần nâng cao nhận thức toàn cầu về vai trò của di tích trong việc bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa của nhân loại.

Điều đặc biệt của di tích là thể hiện rõ sự khéo léo, tinh tế trong kỹ thuật xây dựng đá khối của người Inca, cùng với các ý nghĩa tôn giáo và tín ngưỡng sâu sắc. Đây còn là minh chứng sống for cách con người xưa có thể thích nghi và sinh tồn vững chắc trong môi trường thiên nhiên khắc nghiệt.

Ngoài ra, UNESCO cũng khuyến khích các hoạt động bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục để các thế hệ tương lai có thể khai thác hiểu sâu hơn về ý nghĩa của Machu Picchu, đồng thời tránh các tác động tiêu cực từ du lịch quá mức. Sự gìn giữ này không chỉ bảo vệ di tích mà còn là tấm gương về ý thức trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Kiến Trúc Độc Đáo và Kỹ Thuật Xây Dựng Điêu Luyện

Các kỹ thuật xây dựng của người Inca thể hiện một trình độ tinh xảo, khả năng thích nghi và tận dụng tối đa địa hình đồi núi. Các loại đá được cắt ghè khéo léo, vừa khít nhau mà không cần dùng hồ chấp, giúp thành phố có khả năng chống chịu tốt trước các trận động đất liên tiếp.

Trong thiết kế, người Inca còn sáng tạo hệ thống thủy lợi, di chuyển nước từ các nguồn quanh vùng để phục vụ sinh hoạt và các nghi lễ tôn giáo. Công trình này thể hiện sự hiểu biết sâu rộng về tự nhiên, cũng như khả năng sáng tạo không ngừng để tối ưu hóa lợi ích của cộng đồng.

Ngoài ra, các kiến trúc như đền đài, khu thể thao, nhà ở, các bậc thang đều phản ánh tầm nhìn toàn diện về kiến trúc, mỹ thuật và kỹ thuật xây dựng. Sự hài hòa giữa kiến trúc và tự nhiên chính là điểm nhấn đặc trưng trong phong cách nghệ thuật của người Inca.

Các Điểm Tham Quan Hấp Dẫn Nhất Tại Machu Picchu

Machu Picchu có nhiều điểm đến hấp dẫn, từ các đỉnh núi cao nhìn xuống toàn cảnh thành phố, đến các đền thờ linh thiêng hay các khu vườn trưng bày các loài thực vật quý. Các điểm như Đền mặt Mặt Trăng, Đài Quan sát, các tháp canh, các tụ điểm cầu nguyện luôn có sức hút đặc biệt đối với du khách.

Mỗi điểm tham quan đều mang ý nghĩa riêng biệt, góp phần tạo thành một chuỗi các trải nghiệm đầy cảm xúc và kiến thức về nền văn minh cổ đại này. Việc khám phá những công trình kiến trúc, đi qua các bậc thang đá hay thưởng ngoạn cảnh quan thiên nhiên sẽ giúp du khách hiểu rõ hơn về cuộc sống, tín ngưỡng và trí tuệ của những cư dân đã khuất nhưng để lại di sản vô giá.

Tác Động Của Du Lịch Đối Với Kinh Tế và Bảo Tồn

Machu Picchu hiện là một trong những điểm du lịch hàng đầu thế giới, góp phần thúc đẩy nền kinh tế địa phương và quốc gia. Với lượng khách hàng năm lên tới hàng trăm nghìn người, du lịch mang lại nguồn thu lớn cho các cộng đồng xung quanh.

Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra thách thức về bảo tồn di tích. Các tác động tiêu cực của du lịch như ô nhiễm, hao mòn môi trường, xâm phạm cấu trúc di tích có thể làm yếu đi giá trị của di sản này. Chính phủ Peru cùng cộng đồng địa phương đang nỗ lực xây dựng các chính sách quản lý du lịch bền vững, nhằm giữ gìn và phát huy giá trị của Machu Picchu cho các thế hệ mai sau.

Những Điều Thú Vị Ít Biết Về Machu Picchu

Bên cạnh vẻ đẹp huyền bí và giá trị lịch sử, Machu Picchu còn ẩn chứa nhiều điều thú vị và bí mật chưa từng được hé lộ. Những khía cạnh này góp phần làm giàu thêm câu chuyện về di tích đặc biệt này của nhân loại, khiến cho hành trình khám phá trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.

Dưới đây là một số điều thú vị mà không phải ai cũng biết về thành phố cổ này, từ ý nghĩa của tên gọi, các giả thuyết về chức năng, tới các bí mật chưa được khám phá về nền văn minh Inca.

Ý Nghĩa Của Cái Tên “Machu Picchu”

Tên gọi “Machu Picchu” theo tiếng Quechua, ngôn ngữ của người Inca, có nghĩa là “Điểm đỉnh của núi cao” hoặc “Đỉnh của Ngọc” – tùy thuộc vào cách dịch. Cái tên này đã phản ánh rõ nét về vị trí địa lý của thành phố, nằm trên đỉnh đồi cao và có ngựa trâu vắt qua các nếp nhà sẫm màu của di tích.

Ý nghĩa của tên gọi còn ẩn chứa tình cảm, niềm tự hào của người Inca về một thành phố thiêng liêng, biểu tượng của sức mạnh và niềm tin vào các giá trị tâm linh cao cả. Qua đó, chúng ta cũng thấy rõ mối liên hệ thiêng liêng của con người với tự nhiên, thể hiện qua tên gọi độc đáo và đầy ý nghĩa này.

Các Giả Thuyết Khác Nhau Về Chức Năng Của Thành Phố

Có nhiều giả thuyết liên quan đến chức năng chính của Machu Picchu, phản ánh sự đa dạng trong quan điểm nghiên cứu. Một số nhà khảo cổ xem nơi đây như một trung tâm hành chính, nơi các nhà lãnh đạo tới để điều hành đế chế, trong khi số khác cho rằng nó là một trung tâm tôn giáo, linh thiêng để thực hiện các nghi lễ kết nối con người và thần linh.

Một giả thuyết khác còn cho rằng Machu Picchu có thể là một khu nghỉ dưỡng cao cấp, nơi các vị vua và quý tộc có thể rời xa sự ồn ào của chính quyền để sống trong khung cảnh thanh bình, thiêng liêng của núi rừng. Không loại trừ các ý kiến cho rằng nơi đây còn là một trung tâm nghiên cứu, quan sát các hiện tượng tự nhiên và phát triển các công nghệ xây dựng, thủy lợi.

Các giả giả thuyết này đều phản ánh phần nào về tinh thần sáng tạo và khả năng thích nghi của người Inca trước những thách thức của tự nhiên và xã hội. Điều này khiến cho Machu Picchu trở thành một câu chuyện không có hồi kết về ý nghĩa thực sự của nó trong lịch sử.

Bí Mật Vẫn Chưa Được Giải Đáp Về Nền Văn Minh Inca

Dù đã có nhiều nghiên cứu, khám phá, Machu Picchu vẫn tồn tại nhiều bí ẩn chưa thể giải thích rõ ràng. Đó có thể là nguyên nhân chính xác dẫn đến việc người Inca xây dựng thành phố cao nguyên này, hoặc các công thức xây dựng đặc biệt được truyền qua nhiều thế hệ nhưng chưa bị lộ diện.

Một số giả thuyết còn nói rằng, có thể có những bí mật về các mối liên kết thần linh, các nền văn hóa cổ xưa khác xuất phát từ những vùng đất xa xôi, mà nay vẫn chưa được khám phá toàn diện.

Các nhà khoa học còn đang tiếp tục nghiên cứu về các loại đá, chất liệu xây dựng, các ký tự cổ còn được giữ kín hoặc bị nghiên cứu hạn chế. Chính điều này làm cho Machu Picchu trở thành một di tích huyền bí, hấp dẫn, vẫn tràn đầy các điều chưa rõ ràng và chờ đợi các thế hệ sau khám phá tiếp.

Tổng Kết

Machu Picchu thuộc quốc gia nào? Địa danh này không chỉ nằm trong lãnh thổ Peru, mà còn là một biểu tượng văn hóa, một vọng vọng lịch sử của nhân loại. Nằm giữa cảnh quan tuyệt đẹp của cao nguyên Andes, thành phố mất tích này đã chứng minh sức sáng tạo của con người, đồng thời giữ gìn những bí mật về tín ngưỡng, kiến trúc và cuộc sống cộng đồng của người Inca cổ xưa.

Qua các giai đoạn lịch sử, từ vẻ huyền bí ban đầu đến việc được công nhận là Di sản Thế giới, Machu Picchu đã trở thành điểm du lịch, nghiên cứu và truyền cảm hứng sâu sắc cho nhân loại. Chính nhờ vị trí chiến lược, hình dáng độc đáo và giá trị văn hóa tồn tại từ hàng thế kỷ, nơi đây xứng đáng có mặt trong danh sách những kỳ quan của thế giới.

Hãy tiếp tục khám phá và gìn giữ di sản quý giá này, để những câu chuyện về nền văn minh Inca, ý nghĩa của vị trí và cấu trúc của Machu Picchu mãi mãi sống động, góp phần vào kho tàng di sản của nhân loại.

Kết luận: Machu Picchu thuộc quốc gia nào rõ ràng là một câu hỏi đã có câu trả lời chính xác là Peru. Tuy nhiên, giá trị của nó thì vượt xa ra ngoài biên giới quốc gia, là niềm tự hào của nhân loại về trí tuệ, tâm linh, và sức sáng tạo mà các nền văn minh cổ đại để lại. Vì thế, hãy trân trọng và tiếp tục khám phá để giữ gìn những điều thiêng liêng này cho các thế hệ mai sau.

Cảm ơn bạn đã tham khảo nội dung từ Head Trang Ninh. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh chóng.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

icon back to top